Xaliq Rəhimli — Zaur Ustac haqqında.

Zaur Ustac yaradıcılığının “30” illik yubley tədbirləri çərçivəsində

“OTUZ ŞEİR, OTUZ FİKİR” layihəsindən  üçüncü  yazı:

 

otuzfscild

«Çoxu deyər tay dünyanın sonudu Fəqət bilməz yeni dünya sənindi» — deyən Zaur Ustacın şeirləri öz nikbinliyi, həyat eşqinin zənginliyi ilə məndə maraq oyatdı. Zaurun şeirlərində şifahi xalq ədəbiyyatının ətri, ustad nəfəsi var. Yaxşı cəhətlərdən biri budur ki, şair min illərin əzəli və əbədi mövzularına özünəməxsus şəkildə yanaşmağı bacarır, həmkarlarından fərqlənməyə çalışır və buna nail olur Zaur Ustacın şeirlərinə işıq salan eyni zamanda onun səmimiyyətidir, sözə məsuliyyətlə yanaşmasıdır. O kəmiyyətdən çox keyfiyyətə fikir verir və zəhmətsiz, havayı şöhrətdən uzaqdır. Bu da özündən əvvəlki söz ustadlarının ruhuna hörmət əlamətidir. İstedadı verən Allahdır Bu mənada Zaurun Yaradanın nəzərində olmağına inanıram. Sözündən tanıdığım şair dostuma yeni- yeni uğurlar diləyirəm.

Müəllif:  Xaliq Rehimli

“OTUZ ŞEİR, OTUZ FİKİR” layihəsi.

HƏZRƏT ABBASA BİRİNCİ MƏKTUB

OMAC

Əzizlərim, mən, Əbdürrəhim bəy oğlu Mirzə Səfər hüzurunuzda ərz edirəm ki, bu yazdıqlarımın mənim düşüncələrimə, dünya görüşlərimə və ümumilikdə heç zadıma dəxləcəyi yoxdur, vəssalam… Mən sadəcə vəzifəm icabı boynuma düşən yükü ortadan qaldırmağa çalışıram. Yani bu iş, bu qədər sadədir. Yazıb-oxuma bilməyən bacı-qardaşlar məndən ki, xahiş edərlər Həzrət Abbasa məktub yazım, mən də onların nəql etdiyi vaqeələri yazıb göndərirəm Həzrət Abbasa… O həzrət də sağ olsun ki, hələ bu günə qədər qırmızı mürəkkəblə yazılmış heç bir məktubumuzu cavabsız qoymayıb. Deməli belə məsələn bu yaxın günlərdə bir dəmirçi baba, şükür eləyə-eləyə gəlib oturub yanımda deyir ki, yaz ay Mirzə Səfər, yaz… Bilirəm ki, bu məmləkətdə sənden qeyri heç kim mən dediklərimi eşitdiyi kimi yazmayacaq. Yaz, bir məktub göndərək Həzrət Abbasa. Mən  biçarə  də nə edim… O dedi, mən də vəzifəm icabı  yazdım:

BİRİNCİ MƏKTUB

Atam, anam sənə qurban ay Həzrət Abbas bu nə işdi… Belə də dərd olar — o günü dəmirçixanamda sakitcə oturmuşdum. Kaş elə əvvəlki, iyirmi doqquz gün kimi, o gün də axşama qədər elə boş-bekar oturaydım… Öynədən sonra qəfildən bu qıçı qırılmış Kar Əli, axsax atı ilə taytıya-taytıya çıxdı böyürdən… Mən də həmişəki kimi dedim ki, get, sabah gələrsən ancaq kimə deyirsən, getmədi ki, getmədi… Bu zalım oğlu bir kəlmə eşidir ki, bəyəm… Axır naəlac qalıb, qəməltini götürdüm, başladım ki, atın dırnağını zir-zibildən azad edəm, baxam görəm nə olub… Birdən bu çər dəymiş at necə etdisə, ayağı bu kar binamazın əlindən nətər çıxıb, mənim dirsəyimə dəydisə, əlimdəki  şoğərib qəməlti saplandı gözümə… Vay, vay… Zülüm də elə bundan sonra başladı. Məhlədə bir vay-şivən qopdu ki, nəysə külfəti bir-təhər sakit edib, qəməlti də gözümdən sallana-sallana getdim ən yaxındakı həkim məntəqəsinə… Orda bir xeyli gözlədikdən sonra, süpürgəşidən tutmuş, baş həkimə qədər hamı bir-bir gəlib gözümdən sallanan qəməltiyə qərib-qərib baxıb getdi. sonra sağ olsunlar, xəbəri eşidən ətraf qonşular da gəlib-baxıb getdilər. Bir xeyli də gözlədikdən sonra səbri-qərarım kəsildi, tibb bacısından soroşdum ki, bacı tay kimi gözləyirik bu şoğəribi gözümdən aralayın, mən də azad olub gedim də… Mənə nə desə yaxşıdır… Gözətçimiz uşağı uşaqbağçasından götürməyə gedib, gözlə o da gəlib baxsın sonra bir şey fikirləşərik… Nəsə, nə başınızı ağrıdım, sonda bu nataraz köpəkoğlu da gəlib çıxdı. Gözətçi də gözümün halına qərib-qərib baxandan sonra tibb bacısı nə desə yaxşıdır… Mənə deyəsən ki, bu iş burada düzələn deyil, sən gərək gedəsən lap o, baş xəstəxanaya, göz xəstəxanalarının gözü olan, bir göz xəstəxanası var ha, bax ora getməlisən… Əvvəlcə cin vurdu təpəmə… Bir istədim ki… Sonra dedim, lənət şeytana, bu cinlərdən kimə xeyir gəlib ki, mənə də gələ… Odur ki, kor-peşiman yol aldım, bu baş xəstəxanaya… Artıq hava qaralmışdı, demək olar ki, gecə idi… Orda da məni gözətçi qarşılayıb, xeyli sorğu-sual edəndən sonra göndərdi tibb bacısının yanına… ay atam-anam sənə qurban bu tibb bacılarının da hamısı elə bil eyni atadan-anadan törəyib, hamısı bir bezin qırağıdır… Amma, adamın üstündə allah var bu qız bir az insaflı idi. Sağ olsun yer göstərib, məni oturtdu, sonra başıma gələmləri dinlədi, sonra həkimə cibdən telefon açıb, vaqeəni ona da nəql etdi… Eşidirəm, həkim xəttin o başından deyir ki, sorunç gör minə razıdırsa durum gəlim, çıxardım o şoğərib qəməltini, yarasını da tikim, yoxsa işim çoxdu «denrajdeniyam» var… Tez cavab ver, gör əgər razıdırsa, qəbul eylə xəstəxanaya, təğyiri-libas olub, xəstəxana paltarı geysin gəlirəm…  Gözətçiyə də tapşır gözü üstündə olsun qaçıb eliyər ha…Dedim ay bacı, ay gözəl tibb bacısı, bacım…  Gözüm məni öldürür axı, paltarı dəyişməyin nə mənası var  axı, mən elə öz cır-cındırımla  buradaca oturub gözləyərəm… Dedi ki, yox ay qardaş nə danışırsız elə də iş olar… Onda həkim gəlməyəcək… Gərək siz qəbul olunub, xəstəxana paltarı geyinəsiz ki, o da arxayın olub, durub gələ bura… Yoxsa, Vallahi dünya dağıla, həkim nağd bilməsə ki, burada onu gözləyən var, dünyasında gəlməz… Bacı, ay bacı, məndə o min olsaydı nə vardı… Mən  bu işıqlı dünyaya göz açandan — kaş heç açmayaydım — nəin ki, min o sən deyənin yüzünü heç bir yerdə topa görməmişəm… İndi mən nə edim… Haranın külünü töküm başıma… Nəsə, çox çək-çevirdən sonra cibi alıb özüm doxtorla danışdım… Vallahi sağ olsun, insan adam imiş məni anladı, dedi ki, yaxşı sən get «piryomnuya», yazıl xəstəxanaya, əynini də dəyiş, bizim paltarlardan gey hazır gözlə, mən gəlirəm qalanın orda danışarıq, tay bunlar telefon söhbəti deyil… Yenə sağ olsun, məclisi yarımçıq buraxıb,  durub gəldi, xəstəxanaya — öz iş yerinə. Oturub mənimlə söhbət etdi, mən ağladım, o ağladı… Mən ağladım, o ağladı…  (Bu şoğərib qəməlti də sallanır ey gözümdən, arada qəməltinin sapı stolun üstünə dəyir və o hər tık elədikcə nədənsə qeyri-ixtiyari yadıma «sapı özümüzdən olan baltalar» düşürdü… )  Əlqərəz, bir xeyli cəhl vurduq…. Ancaq, çifayda mən bisavad baba, o üç-dörd univeristə bitirmiş doxtor… Ağlamaqda ona çata bilməyib, pəs etdim… O da sağ olsun, istədiyini  bir il ərzində hissə-hissə almağa razılaşıb, qəməltini gözümdən, çxartdı, yarasını tikib, müalicə etdi… Bir xeyli keçəndən sonra o gözümə şüşə də qoyub ki, heç gözümün yaralı olduğun özüm belə hiss etmirəm… Mənim şikayətim bundan deyil… Gözətçilər də, tibb bacıları da, lap elə doxtorların çoxu da bir tikə çörək pulunun əsirinə çevrilib, qarınlarını otarmaqla məşğuldur… Qoy olsunlar… Özəl haqqlarıdır mən bir şey deməm… Mənim şikayətim bu yazıq-binəvaları bu günə salıb, belə ağlar günə qoyanlardandır… Vay-vay doxtor necə ağlayırdı,  necə ağlayırdı, ay Allah… Deyirəm, Vallahi  hansı məsələ olur-olsun, oxumuş adam başqadır… Ya Həzrət Abbas  inan  ki, zalım oğluna dil çatdırmaq olmurdu… Vallahi, tay bilmirəm nə deyəm, yəqin ki, bu yazıq Mirzə də dəng oldu. Odur ki, söhbəti kəsə edib, bu yazıqları ağlar günə qoyanlar var ha, onların hamısını sənə tapşırıram, ya Həzrət Abbas… Atam-anam sənə qurban, ay Həzrət Abbas… Sağ olsun, bu mirzə ay Həzrət Abbas…

İmza: Çörəyi daşdan çıxan, Dəmirçi Həsən.

«HƏZRƏT ABBASA MƏKTUBLAR» SİLSİLƏSİNDƏN: — Mirzə SƏFƏR

 

«Şair Zaur Ustac haqqında» — Əjdər ƏLİZADƏ

Zaur Ustac yaradıcılığının “30” illik yubley tədbirləri çərçivəsində

“OTUZ ŞEİR, OTUZ FİKİR” layihəsindən  ikinci  yazı:

otuzfscild

 

Şair Zaur Ustac haqqında:

Zaur Ustac öz dəsti-xəti ilə, şeir yazmaq üslubu ilə, özünəməxsus şairlik istedadı ilə müasir Azərbaycan ədəbiyyatına artıq püxtələşmiş bir şair kimi daxil olacaq şairlərdəndir. Zaur Ustac yaradıcılığı çox maraqlı, çox zəngin və oxucunun ürəyinə yol tapandır. Şairin vətənpərvər, hərbi vətənpərvər və müqəddəs anaları vəsf edən şeirlərini xüsusi qeyd etmək istərdim. Zaur Ustacın bu qəbildən olan dərslik kitablarına daxil edilə biləcək çoxlu sayda əsərləri mövcuddur. Qarabağımız, şəhidlərimiz və şəhid analarına həsr olunmuş şeirləri daha önəmlidir.
Şairin təbiəti vəsf edən şeirlərini oxuduqca insan qeyri-ixtiyari xəyal qanadlarına yüklənərək həmin dağlara, yamaclara, mənzərəli yerlərə səyahət edir.
Şairin sevgi şeirləri də çoxdur. Onun lirik şeirlərini oxuduqda keçmişdə sinədəftər, bədahətən deyişmələr edən şair və aşıqları, hətta Dədə Ələsgəri xatırlamamaq olmur.
Biz də istedadlı şair Zaur Ustaca bu gözəl və nəcib yaradıcılıq yollarında sonsuz nailiyyətlər arzulayırıq.

Müəllif: Əjdər Əlizadə

QISA ARAYIŞ:

Əjdər Əlizadə, keçmiş SSRİ jurnalistlər ittifaqının və indiki Azərbaycan jurnalistlər birliyinin üzvü, “Qızıl Qələm”- Fəxri Media Mükafatı laureatı (1983 və 2003), Həsənbəy Zərdabi adına Diplom (2003) laureatı.
Üç kitab müəllifi (“Sevgi də bir dünyadır”, “Qəzəllər”, “Vətənimi sevə-sevə yaşadım”)

“OTUZ ŞEİR, OTUZ FİKİR” layihəsi.

 

«OLUB» — Zaur USTAC

ZAUR USTAC

OLUB

Qurbani babamdı, Ələsgər dədəm!
Söz bizə müştaqdı, biz sözə müdəm!
Naşılıq sözündən məlumdur, didəm!
Qanmazın pendiri təkədən olub!!!!
* * *
Çox bəşər görmüşəm, şəsti yerində,
Baxırsan insandı, büstü yerində,
Vidi var, forsu var, postu yerində,
Qabının qapağı ləçəkdən olub….
* * *
Ustac, min hikmət var, bir damla suda,
Bütün arzulara yetdin, nəmxuda,
Nöqsandı dünyaya, qəbul et, bu da
Çoxunun mayası lüləkdən olub….

17.05.2016. Bakı.

Müəllif: Zaur Ustac

© Zaur USTAC,2018. Bakı.
WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ
#zaurustac #yazarlaraz #ustacaz #yazar #ustac #azərbaycan

«Ürəfa marşı» — M.Ə.Sabir

Mirze_Elekber_Sabir

Ürəfa marşı

İntelligentik, gəzərik naz ilə,
Ömr edərik nəşeyi-dəmsaz ilə,
Həftədə bir dilbəri-tənnaz ilə,
Həmdəm olub işləri sahmanlarıq,
Ay bərəkallah, nə gözəl canlarıq!

Xoşlamırıq bir para nadanları
Şiveyi-nisvani-müsəlmanları,
Neyləyirik Fatma-Tükəzbanları?!
Annaları, Sonyaları yanlarıq,
Ay bərəkallah, nə gözəl canlarıq!

Bir para biəqlü fərasət bizə
Eyləyir isnadi-qəbahət bizə,
Eyləyir etsin də nəsihət bizə,
Bir bunu qanmır ki, biz irfanlarıq,
Ay bərəkallah, nə gözəl canlarıq!

Kimsəyə yox dəxli ki, biz işrəti
Xoşlayırıq, boşlayırıq külfəti.
Güşeyi-qəstinde olan ləzəti
Xaneyi-viranda haçan anlarıq?!
Ay bərəkallah, nə gözəl canlarıq!

İntelligentik, bu ki, böhtan deyil,
Türki danışmaq bizə şayan deyil,
Türk dili qabili-irfan deyil
Biz buna qail olan insanlarıq!
Ay bərəkallah, nə gözəl canlarıq!

Türk qəzeti verse de əqlə ziya,
Mən onu almam əlimə mütləqa
Çünki müsəlmanca qonuşmaq bana
Eybdir! Öz eybimizi anlarıq!
Ay bərəkallah, nə gözəl canlarıq!

Yox işimiz məcməi-islam ilə,
Püxte nasıl söhbet eder xam ilə?
Çünki klublarda sərəncam ilə
Hər gecə bir mətləbi ünvanlarıq
Ay bərəkallah, nə gözəl canlarıq!

M.Ə.Sabir

«OLACAQ» — Zaur USTAC

ZAUR USTAC

 

OLACAQ
(…sözünüz ağzınızda qalmasın…)

Ağzındakı söz olmasa,
Ürəyində köz olacaq…
Dediyin söz düz olmasa,
Boğazında qoz oacaq…
* * *
Ağız dilə dar olarsa,
Düz əyriyə yar olarsa,
Haqq nahaqdan xar olarsa,
Silinməyən iz olacaq…
* * *
Məncə yox, bundan betəri,
Dəyər, hamıya xətəri,
Heç nəyə baxma ötəri,
Yatağında biz olacaq…
* * *
Dünyanın ən acı dərdi,
Sındırıbdı, neçə mərdi,
Hamı dinmədikcə, mərddi,
“Quş uçurtsa, qaz olacaq…”
* * *
Ağızda söz gəvələmək,
Ən acı dərd, böylə bilək,
Nəsimidən alaq örnək,
Ustac desə, az olacaq…
05.04.2018. Bakı. ( 15:49 — 9’)

Müəllif: Zaur Ustac

© Zaur USTAC,2018. Bakı.
WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ
#zaurustac #yazarlaraz #ustacaz #yazar #ustac #azərbaycan

Mirzə Ələkbər Sabir

Mirze_Elekber_Sabir

Mirzə Ələkbər Sabir (1862-1911)

Ələkbər Zeynalabdin oğlu Tahirzadə (Sabir) 1862-ci il mayın 30-da Şamaxıda anadan olmuşdur. Atası kiçik baqqal dükanı olan dindar bir kişi idi və Ələkbəri gələcəkdə ruhani görmək istəyirdi deyə, oğlu səkkiz yaşına çatanda onu mollaxanaya qoymuşdu, 12 yaşı olanda isə Sabir sonra məşhur şairSeyid Əzimin açdığı yeni üsullu məktəbə keçmişdi. Müəllimi Ələkbərə fars dilindən şerlər tərcümə etdirir, sonra bu tərcümələri oxuyub ona məsləhətlər verir, yaradıcılıq həvəsini artırırdı.

XX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Sabirin şerləri mətbuat səhifələrində görünməyə başlayır: 1903-cü ildə «Şərqi-Rus» qəzetində, bir qədər sonra isə «Həyat» qəzetində şerləri çap olunur, 1906-cı ildə şair «Molla Nəsrəddin» jurnalının ən fəal müəlliflərindən birinə çevrilir. Elə həmin vaxtdan C.Məmmədquluzadə ilə Sabir arasında qırılmaz dostluq münasibətləri yaranır və hər iki sənətkar xalqın qanını soran zalım ağalara, yaltaq ruhanilərə, satqın ziyalılara sarsıdıcı zərbələr vurur. Şerlərini gizli imzalarla yazmasına baxmayaraq, istər Şamaxıda və Bakıda, istərsə də Azərbaycanın başqa yerlərində və İranda bir çox irticaçılar Sabirin əsərlərini pisləyir, onun yazdığını oxuyanları kafir elan edirdilər. Ruhanilər Sabirin ölümünə fitva verir, varlılar ona hədələyici məktublar göndərir, qoçular küçədə yolunu kəsib ağır sözlər deyirdilər.

1910-cu ilin əvvəllərində Sabir Bakıya işləməyə gəlir. Əvvəlcə «Zənbur» jurnalının redaksiyasında çalışır, sonra Balaxanı məktəbində böyük həvəslə dərs deməyə başlayır. Müəllimliyi ilə yanaşı şair Balaxanı neft mədənlərində işləyən fəhlələrə, yerli inqilabçılara yaxınlaşaraq, onların açdıqları «Nur» kitabxanasının fəal üzvü olur.

1911-ci il iyulun 12-də, həyatının və yaradıcılığının ən parlaq bir vaxtında Sabir ağ ciyər xəstəliyindən vəfat edir və dünyaya göz açdığı Şamaxıda, «Yeddi günbəz qəbiristanı»nda dəfn olunur.

Sabirin xatirəsinə hörmət əlaməti olaraq vəfatından bir il sonra, 1912-ci ildə həyat yoldaşı və dostları Abbas Səhhət və M.Mahmudbəyovun səyi nəticəsində «Hophopnamə» adı ilə şerləri çap olunur, 2i il sonra isə xalqın ianəsilə «Hophopnamə»nin ikinci, daha mükəmməl nəşri işıq üzü görür.

MAKLER — VİP